 | Вы праглядаеце журнал ![[info]](http://l-stat.livejournal.com/img/userinfo.gif){kind=small} partyzan_filmУвайсьці Стварыць рахунак на LiveJournal Далей... |
У перадачы на тэму Беларусі пад нямецкай акупацыі ўзялі ўдзел:
Аляксей Літвін, гісторык,сябра Інстытуту гісторыі Акадэміі навук. Спецыялізуецца ў гісторыі ІІ Сусветнай вайны. Аўтар кнігі «Акупацыя Беларусі (1941-1944). Пытанні супраціву і калабарацыі».
Кузьма Козак, гісторык, кандыдат гістрычных навук, дырэктар аб'яднання гісторыкаў «Гістарычнай майстроўні». Даследчык ІІ Сусветнай вайны.
Антон Цялежнікаў, pэжысёр дакументальнага трыпціху «Беларусь пад нямецкай акупацыяй. 1941–1944».
ГЛЯДЗЕЦЬ
Прэм'ера ўнікальнага фільму пра акупацыю Беларусі на «Белсаце».
«Беларусь пад нямецкай акупацыяй. 1941–1944» – гэтак называецца унікальны трохсерыйны дакументальны фільм, які ствараецца на замову незалежнага тэлеканалу «Белсат». Праца амаль скончаная, а прэм’ера першай серыі адбудзецца ў пятніцу 9 кастрычніка.
– Якою гледачы «Белсату» пабачаць Беларусь пад нямецкай акупацыяй у тваім фільме?
– Для большасці гэта будзе зусім новы позірк на гэтую тэму, дагэтуль нідзе, практычна, не паказаны ў фільмах.
– Якія мэты фільму, што ты хацеў ім сказаць?
– Мэта – данесці як мага больш аб’ектыўны вобраз тых трагічных падзеяў з гісторыі Беларусі 20 стагоддзя. Фільм – гэта, магчыма, першы крок у дакументальным кіно да таго, каб развеяць міфы савецкай і сучаснай прапаганды, якая так моцна апрацоўвала ды апрацоўвае нашае грамадства, надаючы тым падзеям пэўную тэндэнцыйнасць.
– Ці можна гаварыць пра тое, што ў Беларусі ў 1941–1944 у пэўным сэнсе вялася грамадзянская, братазабойчая вайна?
– Так, той перыяд нельга акрэсліць як барацьбу паміж сваімі ды чужымі. Пэўная колькасць беларусаў абрала шлях супрацы з нямецкімі акупантамі, частка з іх – на карысць палітыкі беларускага адраджэння, якую праводзіла нямецкая цывільная адміністрацыя на чале з гаўляйтэрам Кубэ. Гэткая пазіцыя цалкам не адпавядала савецкаму і польскаму падполлю, якія вялі актыўную барацьбу супраць беларускага нацыянальнага руху, дый усіх, хто супрацоўнічаў з немцамі. Тыя, у сваю чаргу, вялі барацьбу супраць партызанаў. У выніку беларусы ваявалі супраць беларусаў, ішла барацьба за ператрыванне.
– Каго з даследнікаў і ўдзельнікаў ці сведкаў падзеяў можна будзе пабачыць у фільме?
– Варта перадусім адзначыць гісторыка Юрыя Туронка – найлепшага даследніка тэмы Беларусі пад нямецкай акупацыяй, другі даследнік – гэта кандыдат гістарычных навук Уладзімір Ляхоўскі. Сярод сведкаў – Барыс Кіт, выбітны беларускі навуковец, айцец Аляксандр Надсан, літаратар Чэслаў Сэнюх ды іншыя.
– Пачаткова планавалася, што фільм будзе мець 3 серыі па 30 хв. кожная, а атрымалася – дзве першыя па 40 хв., а апошняя частка амаль 50 хв. Ці змясцілася ўсё, што ты хацеў сказаць?
– Трэба зазначыць напачатку, што дадзеная тэма заслугоўвае шматсерыйнага фільму. Але перада мною стаяла задача, каб змясціць найбольш істотныя і малавядомыя для сярэднестатыстычнага беларуса бакі нямецкай акупацыі 1941–1944. Падаецца, гэта атрымалася, хоць некаторыя фрагменты ці падрабязнасці трэба было пакінуць для будучых фільмаў. Зрэшты, кожная тэма з акупацыі заслугоўвае асобнага змястоўнага фільму.
– Пра што ты хацеў бы зняць наступныя фільмы?
– Думаю заняцца Каліноўскім.
– Дзякую за размову.
“Беларусь пад нямецкай акупацыяй. 1941–1944” у эфіры “Белсату”.
“Надзея на змены”, 1-я серыя. Прэм’ера 9 кастрычніка а 19.55; паўтор 13 кастрычніка а 21.30.
“Паміж молатам і кавадлам”, 2-я серыя. Прэм’ера 16 кастрычніка а 20.00; паўтор 20 кастрычніка а 21.30.
3-я серыя. Прэм’ера 23 кастрычніка а 19.46; паўтор 27 кастрычніка а 21.30.
Рэжысёр Антон Цялежнікаў здымае дакументальны фільм “Беларусь пад нямецкай акупацыяй. 1941–1944”. Стужка будзе складацца з трох частак па 30 хвілінаў кожная. У серыяле свае меркаванні выкажуць Барыс Кіт, айцец Аляксандр Надсан, гісторык Юрый Туронак ды іншыя сведкі і даследнікі Другое сусветнае вайны.
Прэм’ера адбудзецца ўвосень на тэлеканале “Белсат”.
У інтэрв’ю прэс-службе каналу стваральнік фільму адказаў на колькі пытанняў наконт гэтай няпростай тэмы.
– Якім, на Ваш погляд, было жыццё Беларусі пад акупацыяй? У якіх прапорцыях падзялялася грамадства: хто быў за каго і з якімі спадзевамі?
– Жыццё было даволі цяжкім, і, як узгадваюць сведкі тых падзеяў, вельмі лёгка было загінуць – не толькі ад рук немцаў, але і саветаў, палякаў. Жыхары Беларусі знаходзіліся перад цяжкім выбарам: супрацоўнічаць з акупантамі ці змагацца супраць іх. У любым выпадку прынцып “Мая хата з краю” не праходзіў. Прапорцыі падзелу грамадства акрэсліць цяжка, гэтага дакладна не могуць зрабіць нават сённяшнія гісторыкі. А спадзевы, як і падчас большасці войнаў, звязваліся з пераменамі ў краіне. Так, напрыклад, беларускія нацыянальныя колы, памятаючы абвешчанне БНР у 1918 годзе, якое не абышлося без дапамогі кайзераўскай Нямеччыны, спадзяваліся на выкарыстанне нямецкай акупацыі ў нацыянальных інтарэсах.
– Тэма рэзанансная і неадназначная. Вашая мэта – зірнуць на ваенны час усебакова, нестандартна? Што хацелі давесці?
– Мэта нашага фільму – паказаць як мага больш аб’ектыўны вобраз Беларусі пад нямецкай акупацыяй, не як дагэтуль рабілі, дзелячы ўсё на белае і чорнае, але паказаць перадусім, што было пасярэдзіне. Ёсць у фільме і рэчы, якія для беларускага нацыянальнага руху як былі актуальнымі тады, у часе нямецкай акупацыі, так і застаюцца актуальныя і сёння. Няма адзінства ў шэрагах нацыянальных колаў, наадварот – вядзецца зацятая ўнутраная барацьба. Гэта прыкра, але гэта трэба ведаць і, робячы з ранейшых памылак адпаведныя высновы, не пераносіць іх з эпохі ў эпоху.
– На Вашую думку, праз які час у Беларусі падзеі часоў вайны будуць падавацца больш разнастайна і менш заідэалагізавана?
– Гэта пытанне асветы, адукацыі грамадства, а таксама яго ментальнасці, якая фармавалася больш як паўстагоддзя пад уздзеяннем аднабаковай і тэндэнцыйнай інфармацыі ды апрацоўваннем разнастайнай прапаганды – сотнямі фільмаў, тысячамі кніг. І гэты вобраз так моцна ўеўся ў галовы беларускіх грамадзян, што яны ў штыкі ўспрымаюць усё, што не супадае з іхнім уяўленнем пра тыя падзеі.
– Тэма калабарацыі ды патрыятызму: якім чынам у Беларусі можна падаваць гэтую праблему, каб пазбегнуць скандальнага розгаласу?
– Рэч не толькі ў фармулёўках і панятках, праблема значна глыбейшая – тым больш такой складанай сацыяльна-палітычнай сітуацыі у якой апынуўся беларускі народ у 1930–1940-х гадах. Панятак “калабарацыя” мае на ўвазе дзейнасць на баку акупантаў на шкоду сваёй дзяржаве і народу. Паводле гэтай фармулёўкі, беларускіх нацыянальных дзеячаў, што супрацоўнічалі з немцамі, цяжка абвінаваціць у калабарацыі, бо яны не прызнавалі БССР як сваю нацыянальную дзяржаву. Большая частка беларусаў супрацу з немцамі выкарыстоўвала ў сваіх нацыянальных інтарэсах: развівалі беларускае школьніцтва, культуру, мастацтва, агулам імкнуліся, наколькі маглі, максімальна адрадзіць беларускасць у народзе (нішчаную і саветамі, і палякамі), а перадусім выхаваць у беларускім нацыянальным духу моладзь, што, трэба адзначыць, не прайшло марна. Была і частка беларусаў, адданых ідэям нямецкага нацыянал-сацыялізму, ды простых служакаў, якія ўдзельнічалі ў злачынствах і забойствах мірнага насельніцтва. Гэтым людзям, як іншым, хто падняў руку на безабаронных людзей, няма апраўдання. Пытанне гэта далікатнае і патрабуе яшчэ не аднаго даследавання.
Дзякуючы каласальнай падрыхтоўчай працы, праведзенай аўтарам фільму, удалося сабраць унікальныя кіна- і фотаматэрыялы, а таксама дакументы, якія яшчэ ніколі не публікаваліся. Гледачы “Белсату” будуць першымі, хто іх пабачыць. Здымаўся фільм у Беларусі, Бельгіі, Вялікай Брытаніі, Нямеччыне, Польшчы.
Узята з Белсату
Фільм Беларускі Пасляваенны Антысавецкі Супраціў 1944-1957 ад учорай знаходзіцца ў продажы на Ўправе БНФ (вул. Машэрава 8, былая Варвашэні).
Колькасьць асобнікаў абмежаваная!
28 лютага (чацьвер) ў сядзібе Партыі БНФ а 19-ай гадзіне мае распачацца прэм’ерны паказ дакумэнтальнага фільму «Беларускі пасьляваенны антысавецкі супраціў 1944 – 1957 гадоў».
Падчас прэзэнтацыі чакаецца выступ маладога беларускага барда Андрэя Латушкіна.
Імпрэза ладзіцца ў межах сьвяточных мерапрыемстваў адзначэньня 90-годзьдзя БНР.
Беларускі Пасляваенны Антысавецкі Супраціў 1944-1957
(Частка 9) - Аперацыі
